Qaaccessa Qabiyyee Qoricha Aadaa: Godiina Shawaa Lixaa Aanaa Jalduu Irratt Kan Xiyyeeffate
No Thumbnail Available
Date
2017-08
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Addis Ababa University
Abstract
Qorannoon kun mataduree “Qaaccessa qabiyyee Qoricha Aadaa: Godina Shawaa Lixaa
Aanaa Jalduu Irratti Kan xiyyeeffate” jedhu irratti gaggeeffame. Ka’umsi qoranoo
kanaas aanaa jedhame kana keessatti haala qophii isaarratti qabiyyee qoricha aadaa
namaaf tajaajilu qaacceffamee ibsamefi haala saayinsaawaatiin gadifageenyaan
qoratamee barreeffamaan kan taa’e dhabamuu isaati. Kayyoon qorannoo kanaa
qabiyyee qoricha aada namaa aanaa jedhame kana keesatti qophaa’u qaaccessuu yoo
ta’u, mata duree kana jalatti kan ilaalame: wantoota qorichi irraa qopheeffamu, yerootti
qopheeffamu, eenyuun akka qophaa’u, of-eeggannoo taasifamuu qabuufi
kkf.qaacceffamanii jiru. Qorannoon kuni yaaxina haalaawaafi yaaxina fayyadama
bu’uura godhachuun kan gaggeeffamedha. Maddi ragaa qorannoo kana maddaa raga
tokkoffaati. Hirmaattonni mala miti carraa ta’ee mala akkayyoofi mala hammargee
filataman. Odeefkennitoota namoota qoricha aadaa qopheessuu beekan kudha- lama,
namoota qoricha aadaa ittii fayyadaman kudha- lama af-gaaffiifi marii gareen
odeeffannoo funaannachuun Amajjii tokkoo hanga Gurandhala sodoma bara 2009tti
raawwatamee jira. Qrannoo kanan qorichoonni, biqiloonniifi wantoonni biroon kan
uumamaan jiran waan ta’eef kunuunsa dhabuurraa kan ka’e badaa deemuu isaanii,
namoonni ogummaa qoricha aadaa qopheesuu qaban muuxannoofi beekumsa isaanii
dhaloota itti aanu barsiisuu dhabufi ittidabarsuuf fedhii dhabuu,namoota qoricha aadaa
qopheessan haala qophii isaatiif hanga namaaf kennamurratti leenjii waan
hinqabaannee namoonni ittiin miidhamuu, haala saayinsaawwaa ta’een ammayyummaa
qabuun qoratamee hojiirra ooluurratti hanqinni jiraachuu,qorichi aadaa hamma
faayidaa isaa kan gitu gatii dhabuurraa kan ka’e hawwaasa biratti xiyyeeannoon
xiqaachuufi dhimmichi dhimma qaama barbaacisuun to’iifi hordofiin dhabamuufa’i.
Yaboon rakkoowwan kanneenis biqilootafi wantoota qophii qoricha aadaaf tajaajilan
osoo kunuusan gaarii ta’a. Akkasumas, namoonni qoricha aadaa qopheessuurratti
ogumaa qaban dhaloota itti aanu osoo barsiisan bayeessa kan jedhu yaada furmaataa
keessatti ibsamee jira.