Xiinxala Afseenessa Oromoota Finfinnee Keessatti Bakka Jireenyaa Isaanii Irraa Buqqa’anii
No Thumbnail Available
Date
2020-06
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
AAU
Abstract
Kaayynoon qorannoo kanaa inni guddan Afseenessa Oromoota Finfinnee keessatti Bakka
Jireenyaa Isaanii Irraa Buqa’anii Xiinxaluudha. Kunis jiruufi jireenyi buqqaatota kanaa otoo
qe’ee isaanii irraa hin buqqa’iin duraafi boodaa afseenessa isaan seenessan irraa fudhachuun
qaaccessuufi fakkoomiiwwan dubbii isaanii keessatti jechoota, gaalewwaniifi himootaan
akkasumasa sochii qaamaan mul’atan dabalatee faayidaa afseenessi gama haala jiruufi jireenya
isaanii kana ibsachuu keessatti qabu kan xiixxalamedha. Maddi odeeffannoo qorannoo kanaas
isaanuma warra qe’ee isaanii irraa buqa’an yoo ta’an, mala iiddatteessuu miti caraa keessaa
kaayyeffastaafi eeruutti dhimma bahuun, mala funaansa ragaa: afgaaffii, marii gareefi
daawwannaadhaan bakka odeef kennitoonni jiranitti qaamaan argamuun odeeffannoon
guurame.Malli qorannoo kanaa akkamtaa yoo ta’u saxaxa ibsaan kan gaggeeffamedha.Xiinxala
afseenessaa gaggeeffame keessattis odeeffannoon xiinxalamuun ibsamee jira. Kanumaan
walqabatee,Oromoota bakka jireenyaa isaanii finfinnee irraa buqqisanii magaala babal’isuun
waggoota dhibbaan dura sirna mootii Minilikiin kan jalqabamee itti fufinsaan sirnoota darban
keessatti kan raawwataamaa ture hanga harraatti ittuma fufuun Oromoon lafa isaa dhabee
qe’ee isaa irraa buqqa’aa jiraachuu,Jiruufi jireenyi oromoota qe’ee isaanii irraa buqqa’anii,
yeroo qe’ee isaaniirra jiran jireenya gaarii akka qabaniifi erga lafti isaanii harkaa fudhatamee
rakkoorra jiraachuu isaanii,Buqqaatonni Oromoo Finfinnee kun lafa isaanii irraa yeroo sirna
Dargii irraa jalqabee hanga har’aatti bakka jireenyaa isaaniirraa buqqifamaa yeroo
qubsiifaman namni tokko yeroo lammafi sadii laftii isaanii harkaa fudhatamuun rakkoo cimaa fi
bakka amma jiran kan irraa buqqa’uu dhabuu isaaniifis wabiin tokko illee waan hin jirreef soda
irra jiraachuu isaanii akkasumas akkuma Oromoonni kun magaala kana keessaa buqqa’anii
fagaachaa deemaniin afseenessi walitti dhaminsa lafa Finfinneefi Orommoo ganamaa madda
ragaa tokkoffaa warren akka hambaa seenaatti afseenessa dhugaa irraa argannu kana faana
baduun dhabamuu akka danda’u cuunfaa keessatti barreeffameera. Itti dabalees akka yabootti
yaadonni kaahaman:
Gama mootummaa biyyattiin, bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaafi kantiibaa
magaalittiin, daangaan magaalaan finfinnee Oromiyaa waliin qabdu daangaa lafa magaalittii
bal’isaa Oromoota buqqisee lafa Oromiyaa naannoo magaalittii dhiphisaa hin deemneen
kaartaa sirrii ta’e sararachuu dabalatee Oromoota qe’eefi qabeenya isaanii irraa buqqa’an
haala itti fufiinsa qabuun kaffaltii beenyaa lafa isaanii madaalu isaaniif kaffaluun qe’ee isaanii
ganamaatti deebisanii yoo dhaaban Oromoonniifi afseenessi Oromoota Finfinnee keessaa bakka
jireenya isaanii irraa buqqa’anii hambaa qabaatee dhalootaaf darbuu danda’a.
Description
Keywords
Oromoota Finfinnee keessatti Bakka Jireenyaa Isaanii Irraa Buqa’anii Xiinxaluu dha