Sakatta’a Firoommii Qabiyyee Qormaata Moodeelaafi Biyyolessaa Kutaa Kudhaniifi Kitaaba Barataa:Xiyyeeffannoo Bara 2010 Irratti
No Thumbnail Available
Date
2019-08
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Addis Ababa University
Abstract
Kaayyoon qorannoo kanaa Sakatta’a Firoommii Qabiyyee Qormaata Moodeelaafi
Biyyolesaa kan bara 2010 Kutaa Kudhaniifi Kitaaba Barataa irratti xiyyeeffannoo
sakatta’udha.Kanaaf meeshaaleen ragaan ittiin sassaabame sakatta’insa dookimantii,
afgaaffiifi bargaaffii yoota’u, ragaa kanneeniin sassaabame qaacceessuuf malli makaa
(hammamtaafi akkamtaan) faayidaa irra oolanii jiru.Ragaalee gabateen dhiyeessuun
dhibbeentaafi lakkoofsaan tarreeffamanii jiru. Akkasumas, mala sakatta’a addeessaa
fayyadame jira.Kunis dookimantii argaman bal’inaan addeessuuf gargaara.Malli iddattoo
miti carraa hojiirra oolee jira.Akaakuu iddatteessuu miti carraa keessaa ammoo, iddeessuu
akkayyoo ykn kaayyeffamaatti fayyadamee jira.Haaluma kanaan, dookumantiin qormaata
afaan oramoo moodeelaafi biyyolessaa kan bara 2010 sakatta’ameera.Ragaalee afgaaffii
barsiisota shanirraa funaanamefi bargaaffiin kudhan barattootaaf dhihaate qaacceffamee
jira.Xiinxaxala taasifameen bu’aan argame akka ibsutti, qabiyyeen kitaaba barataa kutaa
9ffaafi 10ffaa qormaata moodeelaafi biyyolessaa wajjin firoomii isaan qaban gaarii ta’uu isaa
adda baheera.Kunis walsimsnnaa qabiyyee kitaaba barataafi qormaata moodeelaa gaarii
ta’uufi walsimannaa qabiyyee kitaaba barataafi qormaata biyyolessaa gaarii akka ta’eefi
walgiitinsi isaanii darbee darbee walbuusa ta’uun adda baheera.Gaaffileen qormaata
biyyolessaaf qophaa’an altokko tokko qabiyyee kitaaba barataan ala ta’uu,kitaaba dhiisanii
qormaata bara baraan ba’an bu’uura godhachuu hanqina ta’uu danda’a. Dhumarraattis,
qorataan argannoowwan qorannichaa bu’uura godhachuun haala qabiyyeen kitaaba
barataafi qabiyyeen qormaata biyyoleessaa firoomii ykn walsimannaa qaban irratti yaadni
furmaataa qopheessitoonni kitaaba barataafi qormaataa tokko ta’uun yoo qopheessan
gaarummaa qabata.Kunis, warri qormaata moodeelaafi biyyoleessaa qopheessan ykn
qaamni dhimmichi ilaalatu hundi qabiyyeen kitaaba barataafi qabiyyeen qormaata
moodeelaas ta’e qormaanni biyyoleessaa yeroo qophaa’u firoomii (walsimannaa) akka
qabataniifi haala walgitiinsa qabuun akka dhihaataniif yaboon qoratichaan kaa’amee jira.