Xiinxala Walsimannaa Qabiyyee Siilabasii, Kitaaba Barataafi Qajeelcha Barsiisaa: Xiyyeef- Fannoo Barnoota Afaan Oromoo Kutaa 10ffaa
No Thumbnail Available
Date
2008-07
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Addis Ababa University
Abstract
Kaayyoon qorannichaa walsimannaa qabiyyee silabasii, kitaaba barataafi qajeelcha barsiisaa: xiyyeeffannoo barnootaa Afaan Oromoo kutaa 10ffa bara 2005n qophaa’e xiinxaluudha. Akkasumas,walsimannaa qabiyyee meeshaalee kanneenii akkamiti akka fooyya’uu danda’u xiinxaluudhaan addeessuudha. Qorannichaaf wanti ka’uumsa ta’e hanqinni walsimannaa qabiyyee meshaalee barnoota kutaa kanaa adda baasuun hanqinaalee mul’ataniif furmaata kaa’ufi meeshaalee barnoota kunniin hariiroo isaan walwajjin qabaniifi rakkooleen mul’atan immoo dhiibba hubannoo barattootaafi barsiisotarratti , adeemsa baruu barsiisuu keessatti uumuu danda’an adda baasuudha. Qorataan hanqinoota walsimannaa qabiyyee meeshaalee kanneenii addaan baasee yaada furmaataa kennuuf immoo gosa qorannoo keessaa qorannoo ibsaafi sakatta’iinsatti dhimma bahee jira. Akkasumas meeshaaleen barnootaa, silabasii, kitaaba barataafi qajeelcha barsiisaa barnoota Afaan Oromoo kutaa kuranaffaa akka iddattootti,mala iddateessuu kaayyeffamaatiin filatamanii jiru. Meeshaan odeeffannoon ittiin funaaname sakatta’iinsa meeshaalee sadan: silabasii, kitaaba barataafi qajeelcha barsiisaa yoo ta’u dabalataan immoo af-gaaffii barsiisota Afaan Oromoo kallatummaan qabiyyee barnoota kutaa kurnnaffaa barsiisaanirratti taasifameedha. Odeeffannoon sakatta’iinsa meeshaalee kanaafi af-gaaffiitiin argame, mala akkamtaan qaacceeffamanii jiru. Akka ragaaleen qaacceeffaman mul’isanitti walsimannaan qabiyyee meeshaalee barnootaa, Afaan Oromoo kanneen irratti ciminniifi hanqinni jiraachuun hubatameera. Hata’u malee, qorannoon irra caalaatti hanqinarratti xiyyeeffannoo gochuun kan gaggeeffame.Sababanis hanqinoonni mul’atan fooyyessuu akka danda’amuuf yaada furmaataa eeruufi. Waan kana ta’eef akka argannoo qorannoo kanaatiin meeshaalee barnootaa kanneen keessatti haqinni walsimannaa qabiyyee darbee darbee boqonaalee tokko tokko jalatti mulateera. Kunis hanqina walsimannaa hiika jechoota, hanqina walsimannaa hennaawwanii, hanqina walsimannaa caasaa birsagaarratti, hanqina gaaffileen keessaa deebii ibsa gabaabaafi fakkeenyaan deeggaramuu dhabuun hubatameera. Walumaagalatti argannoo qorannoo kanaarraa ka’uun hariiroo meeshaaleen barnootaa kun walsimannaa qabiyyeerratti waliin qaban cimsuun, qopheessitoonni meeshaalee sirna barnootaa, silabasii, kitaaba barataafi qajeelcha barsiisaa kutaa kanaaf qophaa’erratti hanqina jiru,irra deeb’amee ilaaluun akka fooyya’uu qabu akka yaada furmaataatti kaa’amee jira.
Description
Keywords
Walsimannaa Qabiyyee Siilabasii