Qaaccessa Asoosama ‘Aarsaa’ Fayyadama Afaanii Irratti Xiyyeeffachuun
No Thumbnail Available
Date
2016-07
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Addis Ababa University
Abstract
Kaayyoon qorannoo kanaa asoosama ‘Aarsaa’ fayyadama afaanii irratti
xiyyeeffachuunxiinxaluu yoo ta’u,qorannaan baay’een ogafaan Oromootiin
gaggeeffaman, ogbarruun barreeffamaa Oromoo garuu, xiyeeffannoo waan argate
hinfakkaatu. Xiyyeeffannoon ogbarruu Oromootiif kennamu dhabamuun ammoo, sirna
barumsaa ogbarruu afaanichaatiif gumaachi inni taasisus xiyyeeffannaa dhabuu
danda’a.kunis dhimma fayyadama afaanii waan ta’eef. Keessumaa akkaataan
barreessaan tokko afaanitti fayyadamu sirna barumsaaf ka’umsa godhachuun kan
dhihaateedha.Malli qorannoo kanaa, mala akkamtaa keessaa iddattoo akkaayyootti
fayyadamuun mala mit carraatiin filamee jira. Iddattoo kanaan funaanufis mala ibsaa
fayyadamuun qaacceffameera. Argannoowwan gurguddoon qorannoo kanaa
barreessaan afaan inni fayyadame: malleen dubbii, gosa gosaan akkaataa qabiyyee
ergaa isaan dabarsanirratti hundaa’uun kaa’eera. Itti aansuunis, fayyadamni jechootaa,
jechoota filatamoo, jechamoonniifi mammaaksonni jechoota barsiisuuf mijatoo waan
ta’aniif qabiyyee barnoota Afaan Oromootti dabalamanii barnoota kennamu qabatamaa
ni taasisu. Akka ciminaatti kan kaawamu, jechoonni bakka barbaachisaatti galuun
fayyadama afaanii sirriiti kan hawasasni Oromoo jiruufi jireenya isaa keessatti
fayyadamu ta’uu isaati. Akkasuma,s haala yeroo isaa wajjin walqabachuun jechoota
filatamoo barreessaan asoosama kanaa itti gargaarame ciccimoofi sirriitti nama ibsuu
danda’anitti gargaarameera. Akka dadhabinaatti kan ilaalaman ammoo, barreessichi
darbee darbee sirna tuqaaleefi dogoggora qubee akkasumas, jechoota safuu hin
eeggannetti gargaaramuu isaa mul’ateera. Akka furmaataatti kan kaa’ame, seenaa,
aadaafi duudhaa, amantiin fayyadama jechootaa barreessaan waan dhihaataniif osoo
gumii dagaagina ogbarruufi Afaan Oromoo manneen barnootaa keessatti barattoota
hirmaachisanbarumsa dabarsuu danda’a. Barreessaan Abrahaamasoosama isaa
keessatti qubeessuufi sirna tuqaalee fayyadamuu irratti xiyyeeffannaa osoo kenne
gaariidha. Akkasumas, jechoota filatu keessatti jechoota safuu hawaasaa eeganiifi
fudhatama qabanitti utuu gargaarame aadaa fayyadama afaanichaa babal’isuu danda’a
Description
Keywords
Xiinxala Hirmaannaa Barattoota