Xiinxala Walaloo Qooqa Miiraa Ija Yaaxina Bifiyyeetiin
No Thumbnail Available
Date
2021-09
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Addis Ababa University
Abstract
Walaloon Ogbarruuwwan Oromoo keessaa umurii dheeraa qabaachuun beekamudha.
Qorannoon kunis mata duree “Xiinxala Walaloo Qooqa miiraa Ija yaaxina Bifiyyeetiin” jedhu
irratti kan xiyyeeffatedha. Kaayyoon qorannoo kanaa inni guddaan walaloo "Qooqa miiraa" ija
yaaxina bifiyyeetiin xiinxaludha. Kanumaan wal qabatee qorannoon kuni kaayyoo gooree isaa
walaloo "Qooqa Miiraa" keessatti sadoommiiwwan akkaataa kamiin akka hojii irra oolaniifi
ijaaramoonni kanneen akka birsagaa, yeedaloo, bilbila sagalee, sararaafi filannoon jechootaa
Walaloo “Qooqa Miiraa” keessatti argamanii maal akka fakkaatuufi akkamiinis akka hiikaaf
gumaachanis bal’inaan kan ilaalamanidha. Itti fuufudhaan Qorannoon kuni boqonnaalee tokkoo
hanga shanitti jiran kan of keessatti hammatu yemmuu ta’u, boqonnaa tokkoffaa keessatti seensa
qorannichaatu ilaalame,itti aansuun boqonnaa lammaffaa keessatti immoo sakkatta’a barruutu
hojii irra oole, akkasumas boqonnaa sadaffaa keessatti immoo hiikaafi xiinxala ragaaleetiif
iboqonnaa afraffaa keessatti immoo guduunfaa, argannoofi yaboo yookiin yaada furmaataatu
hojjatame jechudha.kanaaf Walaloo Qooqa miiraa irratti qorannoon ija yaaxina bifiyyeetiin
waan hin adeemsifamneef ragaalee barbaachisoo ta’an tokko tokkoon duukaa bu’uun bifiyyeen
walaloo kanaa maal akka fakkaatu ibsameera. Dabalataanis, qorannoo kana keessatti wabiileen
hojii kanaaf dhimma irra oolan akkaataa seera mataa isaa eegeen kan ka’amedha. Kanuma
irraa ka’uun malleen qorannoo jiran keessaa mala akkamtaatti dhimmi bahamuun kan
hojjatamedha. Innis madda ragaalee kanneen akka kitaabolee , barruulee fi waraqaalee
qoraannoo adda addaatti dhimma bahamuun kan hojjatamedha.Walumaa galatti qorannoon
kuni kan inni irratti xiyyeeffannoon hojjatame haala fayyadama sadoommiiwwan walaloo
Qooqa miiraa keessatti argaman irrattidha.