Skip navigation
 

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/123456789/12007
Title: በቱለማ ኦሮሞ ስለ ባህላዊ የፍቅር ግንኙነቶች እና ኤች አይ ቪ/ኤድስ የሚነገሩና የሚከወኑ የስነቃል ዓይነቶች ይዘት ትንተና (Caacceessa Afoola Aadaa Saalaa fi Eechii Iyii Vii/Eedsii: Haala Qabatamaa Oromoo Tulamaaat.
???metadata.dc.contributor.*???: ማሞ ሄቦ (ዶ/ር)
በጅጋ, ተካ ቡኔ
Keywords: ይህ ጥናት በቱለማ ኦሮሞ ስለ ባህላዊ የፍቅር ግንኙነቶች
Issue Date: Jun-2008
Publisher: Addis Ababa University
Abstract: ይህ ጥናት በቱለማ ኦሮሞ ስለ ባህላዊ የፍቅር ግንኙነቶች እና ኤች ኣይ ቪ/ኤድስ የሚነገሩ እና የሚከወኑ የሥነቃል ዓይነቶች ይዘት ትንተና በሚል ርዕስ በፊንፊኔ ዙሪያ ኦሮሚያ ልዩ ዞን በሱሉልታ ወረዳ እና አከባቢዋ ላይ ትኩረት ያደረገ ነው። በዚህ አከባቢ እስካሁን ድረስ በፎክሎር የትምህርት መስክ በኤች አይ ቪ/ ኤድስ ዙሪያ ከሥነቃል አንጻር የተደረገ ጥናት የለም። በመሆኑም ይህ ጥናት የመጀመሪያ ወጥ ሥራ ነው። ጥናቱ ይዞ የተነሳው ዓላማ ከባህላዊ የፍቅር ግንኙነቶች ጋር ተያይዘው ስለ ኤች አይ ቪ/ ኤድስ የሚነገሩ እና የሚከወኑ የሥነቃል ዓይነቶችን ይዘታቸውን በመተንተን፣ በሽታውን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ያላቸውን አዎንታዊ እና አሉታዊ ገጽታ በመለየት፣ ለችግሮቹ መፍትሄዎቻቸውን በመጠቆም ሁሉም ሰው ራሱን ከቫይረሱ ስርጭት አንዲከላከል ማድረግ ነው። ዓላማውን ከግብ ለማድረስ ልዩ ልዩ የመረጃ ማሰበሰቢያ ዘዴዎችን (መጠይቅ፣ ምልከታ፣ ቃለ-መጠይቅ እና ቡድን ተኮር ውይይት) በመጠቀም እንዲሁም ከልዩ ልዩ ቦታዎች (ተፈጥሮኣዊ፣ ተፈጥሮኣዊ ካልሆኑ እና ቅንብር ተፈጥሮኣዊ) መቼቶች በቂ የሆኑ የሥነቃል ዓይነቶች ተሰብስበዋል። በዚሁ መሠረት በቱለማ ኦሮሞ ባህላዊ የፍቅር ግንኙነቶች ውስጥ የሚካተቱት ጋብቻ፣ ከንፈር ወዳጅ፣ ውሽማ፣ ሲገባ እና እሬ ሲሆኑ እነዚህን አስመልክተው በርካታ የሚነገሩ እና የሚከወኑ የሥነቃል ዓይነቶች እንዳሉ በጥናቱ ተረጋግጠዋል። ከእነዚህ ጋር ተያይዘው ስለ ኤች ኣይ ቪ/ኤድስ የሚነገሩ የሥነቃል ዓይነቶች በአብዛኛው የቫይረሱን ሥርጭት ለመከላከልና ለመቆጣጠር xi የበኩላቸውን ሚና የሚጨወቱ ናቸው። በሌላ መልኩ ደግሞ ወሲባዊ ፍላጎትን በማነሳሳት ለልቅ የግብ-ስጋ ግንኙነት የሚዳርጉ እና ለቫይረሱ ሥርጭት መባባስ ምክንያት የሚሆኑ ጥቂት የሥነቃል ዓይነቶችም መኖራቸውን የጥናቱ ውጤት ያመለክታል። በቀጥታ ኤች ኣይ ቪኤድስን የሚመለከቱ የሥነቃል ዓይነቶች ሁሉም የኀብረተሰብ ክፍሎች በተለይም ወጣቶች እና ሴቶች ለቫይረሱ ጥቃት ይበልጥ የተጋለጡ መሆናቸውን የሚያመለክቱ ናቸው። ስለሆነም ሰዎች ራሳቸውን ከኤች ኣይ ቪ/ኤድስ እንዲከላከሉ በመምከር፣ በማስጠንቀቅ እና በማስፈራራት የማስተማር አገልግሎት አላቸው። በሌላ መልኩ የሰዎችን ወሲባዊ ፍላጎት በማነሳሳት ለግብረ-ስጋ ግንኙነት የሚገፋፉ እና ለኤች ኣይ ቪ/ ኤድስ ጥቃት የሚያጋልጡ ደግሞ የቫይረሱን ሥርጭት የሚያባብሱ ናቸው። በአጠቃላይ ከመስክ የተሰበሰቡ የሥነቃል ዓይነቶች ባህላዊ የፍቅር ግንኙነቶችን የሚመለከቱ እና ኤች ኣይ ቪ/ ኤድስን የሚመለከቱ በሚል ሁለት ምዕራፎች ሥር ተመድበዋል። ከእነዚህ መካከል ከእየምዕራፉ ለትንታኔ የተመረጡት በእየርዕሰ ጉዳዮቻቸው ሥር ከልዩ ልዩ ቲዮሪዎች አንጻር ሰፊ ገለጻ እና ማብራሪያ ተደርጎባቸዋል። ትንታኔው የተከናወነው በዋናነት መረጃዎቹ ከተሰበሰቡበት አውድ አኳያ አውዳዊ ቲዮሪን እና የሥነቃል ዓይነቶቹ በማህበረሰቡ ውስጥ ካለቸው ፋይዳ አንጻር ደግሞ ተግባራዊ ቲዮሪን መሠረት ያደረገ ነው። ትንታኔውን ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ አስፈላጊ ሆኖ በተገኘበት ቦታ ደግሞ ሌሎች ልዩ ልዩ ቲዮሪዎች ደጋፊ መተንተኛ በመሆን አገልግለዋል። ከዚሁ አንጻር እነዚህ ከባህላዊ የፍቅር ግንኙነቶች ጋር ተያይዘው በኤች ኣይ ቪ ኤድስ ዙሪያ የሚነገሩ እና የሚከወኑ የሥነቃል ዓይነቶች በሽታውን በመከላከሉ እና በመቆጣጠሩ በኩል በልዩ ልዩ መልኩ የማስተማር ሚና እንዳለቸው ሁሉ ወሲባዊ ፍላጎት በማነሳሳት ለቫይረሱ ጥቃት የሚያጋልጡ አሉታዊ ተጽዕኖአቸው በቀላሉ የሚታዩ አለመሆናቸውን የጥናቱ ውጤት ያሳያል። በመሆኑም ሰዎች ራሳቸውን ከኤች ኣይ ቪ/ ኤድስ እንዲከላከሉ የሚያግዙ እና ለቫይረሱ የሚያጋልጡ የሥነቃል ዓይነቶች በዚህ ጥናት ውስጥ ተለይተው ተብራርተዋል። እነዚህንም በልዩ ልዩ መስኮች ለማህበረሰቡ ማስተማርያነት ማዋል እንደሚቻል በጥናቱ መደምደሚያ እና ይሁንታ ውስጥ በዝርዝር ተገልጸዋል።
URI: http://hdl.handle.net/123456789/12007
Appears in Collections:Thesis - Amharic Language, Litrature and Folklore

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
በጅጋ ተካ ቡኔ.pdf5.13 MBAdobe PDFView/Open
Show full item record


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.