http://etd.aau.edu.et:80/dspace/handle/123456789/410 Search the Channel search http://etd.aau.edu.et:80/dspace/simple-search http://etd.aau.edu.et:80/dspace/handle/123456789/4357 Title: በደጋ ዳሞት ወረዳ የእረኞች ግጥም ይዘት ትንተና <br/> <br/>Authors: ሙሉቀን, ጌትነት <br/> <br/>Abstract: ደጋዳሞት በምዕራብ ጐጃም ውስጥ ከሚገኙ ወረዳዎች አንዱ ነው፡፡ ወረዳው ከአዲስ አበባ 391 ኪ.ሜ በምዕራብ፣ ከባህር ዳር ደግሞ 266 ኪ.ሜ በምስራቅ በኩል ይገኛል፡፡ ወረዳው በስተሰሜን ከቢቡኝ ወረዳ፣ በስተደቡብ የጃቢጠህናንና የደምበጫ ወረዳዎች፣ በምስራቅ የደምበጫ ወረዳ፣ በምዕራብ የቋሪትና የቢቡኝ ወረዳ ያዋስነዋል፡፡ ከወረዳው ማስታወቂያ ጽ/ቤት ያገኘሁት መረጃ እንደሚያመለክተው በወረዳው ውስጥ የሰፈረው ህዝብ ቁጥር 197,007 ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ በወረዳው ውስጥ ያለው የነዋሪ ቁጥር እየጨመረ መሄዱን ያገኘሁት መረጃ ያሳያል፡፡ በወረዳው ውስጥ 32 ቀበሌዎች አሉ፡፡ ከእነዚህም 32 ቀበሌዎች መካከል አንድ የከተማ ቀበሌ አለ፡፡ በዚህ የከተማ ቀበሌ ውስጥ የሚኖረው የህዝብ ቁጥር 3,474 የሚሆንነው፡፡ በወረዳው ውስጥ ያሉ 31 የገጠር ቀበሌዎች የህዝብ ቁጥር ብዛት ደግሞ 193,533 የሚሆን ህዝብ እንዳለ ከወረዳው ማስታወቂያ ጽ/ቤት የተገኘው መረጃ ያሳያል፡፡ ደጋዳሞት ደጋ ነው፡፡ ደጋዳሞት የሚለውን ስያሜ ያገኘውም ደጋ ከመሆኑ የተነሳ ነው፡፡ ወረዳው በአንዳንድ ወቅት ከተለመደው በላይ ቅዝቃዜ ይታይበታል፡፡ በህዳር እና በታህሳስ ያለው ቅዝቃቄ ከሌላው ጊዜ የተለየ ነው፡፡ በእነዚህ ወቅቶች የአካባቢው መሬት በሙሉ በውርጭ ይሸፈናል፡፡ የአካባቢው ነዋሪ ቅዝቃዜውን የለመደው ቢሆንም እንዳንድ ጊዜ ከበረታ ሙቀትያላቸውን ልብሶች ይለብሳል፡፡ ከየልብሱ ቁርጥራጭ በሚያያዝና በመስፋት ድሪቶ፣ ካፖርት፣ጎጃምአዘነ ወዘተ ይለብሳሉ፡፡ በወረዳው የተለመደው የቤት አሰራር ቆርቆሮ ቤት እና ጎጆ ቤት ነው፡፡ ጎጆቤት ግድግዳው ከእንጨትና ከጭቃ ጣሪው ከገብስ ብርዕ የሚሰራ ሲሆን ቆርቆሮ ቤት ግድግዳው ከእንጨትና ከጭቃ፣ ጣሪያው ላይ ቆርቆሮ በመምታት ይሰራል፡፡ ቆርቆሮ ቤት ሲያረጅ እንዳይወድቅ በማሰብ በግርግዳው ዙሪያ ድንጋይ ይከቡበታል፡፡ ቆርቆሮቤት በአካባቢው ዋና መኖሪያ አድርገው ይጠቀሙታል፡፡ ቆርቆሮ ቤት ያለው ሰው ሁሉ ጎጆቤት አለው፡፡ ጎጆ ቤት በአሁኑ ጊዜ እንደ ማብሰያ ቤት የሚጠቀሙት ቢኖሩም ዋና መኖሪያ ቤት ያደረጉት ብዙዎች አሉ፡፡ http://etd.aau.edu.et:80/dspace/handle/123456789/4355 Title: የመመረቂያ መፅሔት ፎቶግራፎች ግርጌ ፅሑፎች፣ የይዘት ትንተና (ከ1996 - 2001) <br/> <br/>Authors: ረድኤት, እሸቴ <br/> <br/>Abstract: በአጋጣሚም ሆነ ባለኝ የማህበራዊ ግንኙነት ሳቢያ በተለያዩ ጊዜያት ከተመራቂ ተማሪዎች ጋር የደስታቸው ተካፋይ በመሆን ብዙ ጊዜያትን አሳልፌያለሁ፡፡ አብዛኛውን ጊዜ የመመረቂያ መጽሔቶቻቸውን በግሌ፣ ከተመራቂዎቹ እንዲሁም በዝግጅቱ ላይ ከተገኙ ሰዎች ጋር በመሆን መጽሔቶቹን የመመልከት እና በፎቶግራፎቹ ስር የተፃፉትን ጽሁፎች (captions) የማንበብ ልምድ ነበረኝ፡፡ መጽሔቶቹን በማገላብጥበት ወቅት በይበልጥ ትኩረቴን የሚስቡት በፎቶግራፎቹ ግርጌ የሰፈሩት ፅሁፎች አንዳች ስሜትንም በውስጤ ያጭሩብኝ ነበር፡፡ በተለይ የስነ-ፅሁፍ ተማሪ ከሆንኩኝ በኋላ ዕሁፎቹን ከምማረው ትምህርት ጋር በማዛመድ ማጤን ጀመርኩ፡፡ ይህም በእነዚህ ፅሁፎች ላይ ጥናት እንዳደርግ አነሳስቶኛል፡፡ በተጨማሪም ለዚህ ጥናት ያነሳሳኝ የመመረቂያ መጽሔቶች የፎቶግራፍ ግርጌ ፅሁፎች እንደ መቃብር ላይ ጽሁፎች፣ የግድግዳ ላይ ጽሁፎች ወ.ዘ.ተ በስፋት ተሰብስበው በጥናት ተደግፈው በሚፈለገው መጠን አለመገኘታቸው ነው፡፡ http://etd.aau.edu.et:80/dspace/handle/123456789/4354 Title: ብድሯን ያልከፈለች ወፍ እና ሆዳሙ ጅብና ሌሎች የአያ ጅቦ ታሪኮች ላይ የቀረበ የጭብጥ ትንተና <br/> <br/>Authors: ዓለም, ከበደ <br/> <br/>Abstract: አንድ ጽሁፍ ሲፃፍ የአንባቢው ወይም የተደራሲው ማንነትና የአስተሳሰብ ደረጃ በሚገባ ሊጤን ይገባዋል፡፡ ይህም ሲባል ደራሲ የሚጽፈውን ጽሁፍ ሁሉ በራሱ ገጠመኝና የእውቀት ደረጃ ብቻ የሚጽፍ ከሆነ የጽሁፉ የመነበብ እድል ያነሰ ይሆናል፡፡ ለህፃናት የሚፃፉ ጽሁፎች አብዛኛውን ጊዜ የሚፃፉት በአዋቂ ሰዎች ሲሆኑ በውስጣቸውም ማኀበረሰቡ ለልጆቹ ማስተላለፍ ስለሚፈልገው ጉዳይ ወይም በሕይወቱ ውስጥ ትልቅ ቦታ ለሚሰጡት እሴቶቹ ቀጣይነት እንዲኖረው በመፈለግ ለልጆቹ (ለሕፃናት) ተመራጭ በሆነው ዘውግ በተረት መልክ በመቅረጽ ስለባህሉ፤ ሥነ ምግባሩ፤ ወዘተ ለልጆቹ ያቀርባል፡፡ ይህም ልጆች በብዛት በተረቶች ስለሚሳቡና ስለሚዝናኑ ማስተማር የፈለገውን ነገር በቀላሉ ለልጆት ትምህርት በማይመስል መልኩ ለማቅረብና ለማስረጽ ስለሚረዳው ነው፡፡ ይህም የተሳካ ይሆን ዘንድ የህፃናቱ የአእምሮ ብስለት ደረጃ ያገናዘቡ እና ጉዳዩን የማቅረቢያ (የመባያ) መንገዱም ቢሆን ህፃናቶቹ በደንብ በሚያውቃቸው በሚወዷቸው በጨዋታቸውም ወቅት በሚጠሯቸው ነገሮች መሆን ይኖርባቸዋል፡፡ በሀገራችንም በተለያዩ ጊዜያት በተለያዩ ደራሲያን ለህፃናት ተብለው የተፃፉ በርካታ መፃህፍት አሉ፡፡ በዚህ ጥናት ውስጥ የምናየው ግን በ2ዐዐ0 ዓ.ም በዓለም እሸቱ የተፃፈውን ሆዳው ጅብና ሌሎች የአያ ጅቦ ታሪኮች እና በ2ዐዐ1 ዓ.ም በውድአላት ገዳሙ የተፃፈውን ብድሯን ያልከፈለች ወፍ በተሰኙት የተረት መፃህፍት ይሆናል፡፡ http://etd.aau.edu.et:80/dspace/handle/123456789/4353 Title: የውስጥ አርበኞች ገፀባህሪያት አቀራረብ በተመረጡ የአማርኛ ልቦለዶች <br/> <br/>Authors: ዘቢባ, ነስሩ <br/> <br/>Abstract: ይህ ጥናታዊ ፅሁፍ በረመጥና በጣምራ ጦር እና በየልምዣት ልቦለዶች ላይ የተሠራ ሲሆን ትኩረት የሚያደርገው በልቦለዱ ውስጥ ባሉ የውስጥ አርበኞች ገፀባህሪያት አቀራረብ ላይ ነው፡፡ ጥናታዊ ጽሁፍ አራት ምዕራፎች አሉት ምዕራፍ አንድ ላይ የጥናቱ ዳራ፣ የጥናቱ አላማ፣የጥናቱ ዘዴ፣ የጥናቱ ወሰን፣ የጥናቱ አስፈላጊነት እና የጥናቱ አነሳሽ ምክንያት ተካተዋል፡፡ ሁለተኛው ክፍል ደግሞ ክለሳ ድርሳናት ማለትም የተዛማጅ ጥናቶች ቅኝት ንድፈ ሀሳባዊ ዳራ አለ፡፡ በምዕራፍ ሦስት ለጥናቱ በተመረጡት ሦስት ልቦለዶች ትንተና ይሰጥባቸዋል፡፡ ትንተናው የሚከናወነው የገፀባህሪያቱን አቀራረብ በማጤን ይሆናል፡፡ ጥናቱ ለትንተናው በቀረቡት መጸሐፍት (በረመጥ፣በጣምራ ጦር እና በየልምዣት) ውስጥ የምናገኛቸውን የውስጥ አርበኞች ገፀባህሪያት አቀራረብ ይተነትናል፡፡ 1.1 የጥናቱ ዳራ ለጥናቱ የተመረጡት ልቦለዶች ረመጥ እና ጣምራ ጦር በጦርነት ታሪክ ላይ ተመሰርተው የተፃፉ ሲሆን የልምዣት ደግሞ የተመረጠበት ምክንያት በልቦለድ ታሪክ ላይ የውስጥ አርበኛ ገፀባህሪ ስለሚገኝ ነው፡፡ ረመጥ ታሪካዊ ልቦለድ ሲሆን ፈጠራ ታክሎበት ታሪካዊ ልቦለድ ሆኗል፡፡ መጽሐፉ የተፃፈ በቀኝ አዝማች ታደሰ ዘወልዴ እና በገበየሁ አየለ ነው፡፡ የመጽሐፉ ታሪክ የሚያተኩረው በ1928ቱ የፋሽሲት ኢጣሊያ ወረራ ወቅት ላይ ነው፡፡ ጣምራ ጦር በገበየሁ አየለ የተፃፈ መጽሐፍ ነው፡፡ ታሪኩ 1969-70 የነበረውን የኢትዮጵያንና የሶማሊያን ጦርነት መሠረት አድርጐ የተፃፈ ልቦለድ ነው፡፡ የልምዣት በ1980 የታተመ በሀዲስ አለማየሁ የተፃፈ ልቦለድ ነው፡፡